Makat bölgesinde ağrı, şişlik, kötü kokulu akıntı, kanama ya da iç çamaşırında sürekli kirlenme… Pek çok kişi bu şikayetleri hemoroid sanıyor. Oysa bazı hastalarda sorun, “perianal fistül” adı verilen farklı bir hastalık olabiliyor.
Perianal fistül, makat çevresindeki salgı bezlerinin tıkanmasıyla başlayan enfeksiyon sonucu oluşur. Zamanla apse gelişir ve bu apse bağırsak ile makat çevresindeki cilt arasında küçük bir kanal oluşturur. Hastalık çoğu zaman kendini akıntı, ağrı ve tekrarlayan şişliklerle gösterir.
Özellikle otururken, yürürken, öksürürken veya tuvalet sırasında hissedilen ağrı günlük yaşamı ciddi şekilde zorlaştırabilir. Bazı hastalar makat çevresinde sürekli ıslaklık hissi tarif ederken, bazı hastalarda kötü kokulu iltihaplı akıntı görülebilir.
Toplumda fissür ve fistül isimlerinin birbirine benzemesi nedeniyle bu iki hastalık sıkça karıştırılır. Ancak fissür daha çok çatlak şeklinde ilerleyen bir problemken, fistülde enfekte bir kanal yapısı oluşur.
Perianal fistül kadınlarda da erkeklerde de görülebilir. Özellikle fazla kilo, sıcak hava ve nem gibi faktörlerin hastalığın görülme sıklığını artırabildiği bilinmektedir. Bazı durumlarda Crohn hastalığı gibi bağırsak hastalıklarıyla da ilişkili olabilir.
Tanıda muayene büyük önem taşır. Ancak fistülün yapısını ve yayılımını değerlendirmek için çoğu zaman pelvik MR gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Çünkü uygulanacak tedavi yöntemi, fistülün basit ya da kompleks olmasına göre değişiklik gösterebilir.
Perianal fistülün tedavisi cerrahidir. Günümüzde klasik ameliyat yöntemlerinin yanı sıra lazer gibi daha konforlu tedavi seçenekleri de uygulanabilmektedir. Özellikle uygun hastalarda kullanılan lazer yöntemi sayesinde işlem sonrası ağrı daha az hissedilebilir ve hastalar kısa sürede günlük yaşamlarına dönebilir.
Makat bölgesinde uzun süren ağrı, akıntı veya şişlik şikayetleri yaşayan kişilerin “geçer” diyerek beklememesi önemlidir. Çünkü tedavi edilmeyen fistüller zamanla tekrarlayabilmekte ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilmektedir.
