Antalya kent merkezinde yer alan ve ilk yapılaşmanın üzerinden yaklaşık 50 yıl geçen mahallelerde ‘Kentsel Dönüşüm’ adı altında başlayan yapılaşma faaliyetleri son dönemde hız kazandı. Genelde 4-5 katlı 8, 10 ya da 12 daireli 40-50 yıllık betonarme apartmanlar yıkılarak, yerine yüzde 50 kat karşılığı esasına göre 16, 20, 24 daireli apartmanlar yapılmaya başlandı.
Kat karşılığının ne anlama geldiğini bilmeyenler için birkaç cümleyle açıklayalım ki konu daha iyi anlaşılsın. Yüzde 50 Kat karşılığı demek, binanın yerine yapılacak yeni dairenin yarısını müteahhit alacak demek. Elbette sermayesini ortaya koyan, yeni bir bina yapan müteahhit emeğinin ve parasının karşılığını alacak.
Zaten konumuz bu değil. Konumuz, son dönemde hız kazanan bu tarz bina yenileme faaliyetlerinin mahallede neden olacağı ve olduğu nüfus artışına mahallenin her yönüyle hazır olup olmaması!
Şu an onca yıldır yaşamın sürdüğü bu mahallelerde ilkokullar, ortaokullar, liseler, kreşler, parklar, sağlık ocakları, kültür merkezleri ve en önemlisi O-L-M-A-Y-A-N otopark alanları mevcut nüfusa göre planlanmış durumda.
Kaldı ki araçlar kaldırımlara park ediyor. Şimdi o binaları yıkıp, yerine bir o kadar daha daire yaptığımızda mahalle sakini sayısını ikiye katlandığında ne olacak? Zaten kentin birçok mahallesi bu sorunları sözde dönüşüm başlamadan önce yaşıyordu.
Birkaç sene sonra daha derinden yaşayacak. Mahalle sakinleri araçlarını nereye park edecek? ‘Efendim binaların altında kapalı otopark yapıyoruz efendim’ dediğinizi duyuyorum. Hiç gidip baktınız mı? O otopark kaç araçlık diye.
Ya da hiç düşündünüz mü? İlkokullarda ve ortaokullarda sınıf mevcutları kaç olacak? Yüzme havuzlu, peyzaj alanlı, GYM-SPA-Wellness alanlı sitelerde yaşayamayan emekliler ne yapacak?
Antalya’nın merkezinde yer alan mahalleler geçmişte yapılan hataların bedelini bugün trafik sorunu, yeşil alan yetersizliği başta olmak üzere daha birçok açıdan ağır bir şekilde ödüyor. Gelecekte kent sakinlerinin daha ağır bedeller ödememesi, betona boğulmuş alanlarda yeni travmalar yaşamaması için vakit geç olmadan harekete geçilmesi gerekiyor.
Özellikle bina yaşı 50’ye ulaşmış veya aşmış mahallelerde daire sayısını ikiye katlayan bina yenilemelerinin yerine ada bazlı hatta mahalle bazlı bütüncül projelerin hayata geçirilmesi gerekiyor. Ancak kentsel dönüşüm adı altında bina yenilemenin en çok görüldüğü Muratpaşa ilçesinde bu yönde bir adım ne yazık ki atılmıyor.
Muratpaşa Belediyesi’nin olayın tarafı değilmiş gibi davranması sadece eski binanın yıkımına yeni binanın da ruhsatına izin vermesi, bütüncül projeleri dile getirmemesi gelecek adına tehlike çanlarının çalmasına neden oluyor.
Muratpaşa ilçesinde özellikle kentin merkezinde yer alan bina yenileme faaliyetleri nedeniyle çok değil 5 sene sonra kent sakinleri araçlarını park edecek yer bulamayacaklar. Şimdiden bazı sokaklarda işler karmaşık bir hal almış durumda. Zaman geç olmadan harekete geçilmesi gerekiyor ama harekete geçecek irade ne yazık ki ortada görünmüyor.
Antalya, son 50 yılda aldığı yoğun göçün bedelini ağır bir şekilde ödedi. Ödemeye de devam ediyor. Kentsel dönüşüm ihtiyacı aslında kentin çehresini değiştirmek, dünya genelinde parmakla gösterilecek örnek bir kent yapabilmek için tarihi bir fırsat. Bugün Cumhuriyet Meydanı’ndan Üç Kapılar’a oradan da Kaleiçi güzergahından Hıdırlık Kulesi hattına sıkışmış turizmi iç kesimlere yaymak için tarihi bir fırsat.
Ama bunun için irade lazım, inanç lazım. Sanırım şu an için bu yok.
